Κυριακή 9 Νοεμβρίου 2025

ΕΛΤΑ: Από σύμβολο εγκατάλειψης σε ψηφιακό κοινοτικό κέντρο ζωής (Του Λεωνίδα Παλαιοδήμου)

Η καθολική αντίδραση του κόσμου της επαρχίας για το κλείσιμο καταστημάτων των ΕΛΤΑ δεν είναι απλώς μια διαφωνία για ταχυδρομεία. Είναι το σύμπτωμα ενός σοβαρότερου προβλήματος: της σταδιακής απόσυρσης της Πολιτείας από την επαρχία.

Η αντίδραση δεν αφορά μόνο στις επιστολές και τις συντάξεις, αλλά στην

υποστολή ακόμη μίας Σημαίας από τις κωμοπόλεις και τα κεφαλοχώρια. Σε αυτούς τους τόπους, τα ΕΛΤΑ δεν είναι απλώς ένα ταχυδρομικό κατάστημα. Είναι ένα από τα τελευταία ίχνη παρουσίας του Κράτους.

Η εγκατάλειψη της επαρχίας έγινε αργά, αλλά σταθερά. Πρώτα έκλεισαν οι αστυνομικοί σταθμοί και η αστυνομική παρουσία εξαφανίστηκε. Ύστερα, με τον λεγόμενο «Καλλικράτη», δημιουργήθηκαν τερατωδώς μεγάλοι και υδροκέφαλοι Δήμοι και οι κοινότητες κατέστησαν πρακτικά ανενεργές. Οι πρόεδροι δεν μπορούν να αλλάξουν ούτε λάμπα.

Στην πορεία έφυγε το υποκατάστημα της τράπεζας. Έπειτα, τα δρομολόγια του λεωφορείου έγιναν σπάνια και άστατα. Τώρα κατεβάζουν ρολά και τα ΕΛΤΑ. Αύριο θα σβήσει και το σχολείο.

Υπάρχει η άποψη ότι όλα αυτά οφείλονται στην υπογεννητικότητα και στην οικειοθελή φυγή των ανθρώπων της επαρχίας προς την Αθήνα. Ενώ αυτό το επιχείρημα έχει λογική βάση, η αλήθεια είναι πως η φυγή ενθαρρύνεται και επιταχύνεται σε έδαφος εγκατάλειψης και παραίτησης.

Παρατήρησα στη δημόσια συζήτηση ότι όσοι ζουν στην Αθήνα τείνουν να βλέπουν το ζήτημα των ΕΛΤΑ μόνο από την οικονομική πλευρά: ελλείμματα, ζημιές, αναδιάρθρωση. Δεν τους αδικώ. Όπως οι άνθρωποι της επαρχίας δεν μπορούν εύκολα να καταλάβουν τις προκλήσεις της ζωής στην Αθήνα, έτσι και οι κάτοικοι των Αθηνών δεν μπορούν εύκολα να αντιληφθούν τον βαθμό εγκατάλειψης στην επαρχία — ειδικά στη φτωχότερη, μη τουριστική επαρχία.

Τα τριήμερα στο χωριό στις γιορτές και το καλοκαίρι δεν αρκούν για να κατανοηθεί το μέγεθος του προβλήματος. Και βεβαίως κανείς δεν αρνείται ότι τα ΕΛΤΑ πρέπει να εκσυγχρονιστούν και οι δαπάνες να εκλογικευτούν, ιδίως όταν έρχονται στο φως στοιχεία για σπατάλες σε ενοίκια, μισθούς και αναθέσεις έργου.

Την ώρα που η Πολιτεία αποσύρεται από την επαρχία σταθερά και με συνέπεια, η Αθήνα φουσκώνει. Η Αττική είναι από τις λίγες περιφέρειες που διατήρησαν τον πληθυσμό τους σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, την ώρα που στην υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα αυτός καταρρέει. Αυτό οφείλεται και στην εσωτερική μετανάστευση – αυτό που έχει αποτυχημένα ονομαστεί «αστυφιλία».

Στην πράξη, η Αττική αυξάνει τον πληθυσμό της αν συνυπολογίσουμε την εξωγενή μετανάστευση (που παραδοσιακά υποκαταγράφεται στην απογραφή) αλλά και τις τουριστικές πιέσεις που υπάρχουν όλο τον χρόνο.
Μόνο που η πρωτεύουσα δεν αντέχει άλλο. Οι υποδομές της έχουν ξεπεράσει τα όριά τους προ πολλού. Κι όταν θα έρθουν ακόμη περισσότεροι από την επαρχία, τι θα γίνει; Πόσο ακόμη θα εκτοξευθούν οι τιμές των ενοικίων; Πόσους ακόμη ποταμούς θα εκτρέψουμε για να έχει νερό μια πόλη που φιλοξενεί δύο εκατομμύρια περισσότερους κατοίκους απ’ όσους μπορεί να αντέξει;

Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν τα ΕΛΤΑ πρέπει να μείνουν ανοιχτά ή κλειστά. Αν η επαρχία δεν είχε εγκαταλειφθεί από την Πολιτεία, οι αντιδράσεις για τη λεγόμενη αναδιάρθρωση των ΕΛΤΑ θα ήταν πολύ μικρότερες.

Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν μια χώρα μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει όταν ζει μόνο στο Λεκανοπέδιο. Αν το Κράτος συνεχίσει να συμπεριφέρεται σαν να κατοικεί μόνο στην Αθήνα, τότε αργά ή γρήγορα ούτε η ίδια η Αθήνα θα μπορεί να ζήσει.

Θα πρέπει να συζητήσουμε την αναστροφή του ζημιογόνου για την επαρχία «Καλλικράτη» και τη μεταφορά κάποιων αρμοδιοτήτων απευθείας στις μεγαλύτερες κοινότητες. Οι επιδοτήσεις στέγης — εφόσον η Κυβέρνηση έχει αποφασίσει να χρησιμοποιήσει αυτό το στρεβλό εργαλείο — να δίνονται με γνώμονα την αποκέντρωση. Φορολογικές απαλλαγές μπορούν να αποτελέσουν κίνητρο για μετεγκατάσταση επιχειρήσεων στην επαρχία.

Τα ΕΛΤΑ, μέσα στα κοινοτικά καταστήματα των κωμοπόλεων, μπορούν να μετατραπούν σε πολυλειτουργικά κέντρα που θα παρέχουν ταχυδρομικές, τραπεζικές, ψηφιακές και διοικητικές υπηρεσίες — αλλά και σταθμούς τηλεργασίας. Να γίνουν ψηφιακοί κοινοτικοί πυρήνες ζωής.

Η επένδυση στην επαρχία είναι επένδυση στην Ελλάδα.
Η Αθήνα είναι η καρδιά της Ελλάδας. Αλλά η επαρχία είναι οι πνεύμονές της.

https://palaiodimos.substack.com 

 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου