Γράφει ο Λεωνίδας Παλαιοδήμος, Ιατρός Παθολόγος, Αν. Καθηγητής Νοσοκομειακής Ιατρικής
Το δημογραφικό και το στεγαστικό δεν είναι απλώς προβλήματα. Η ταχύτητα με την οποία έχουν οξυνθεί και ο βαθμός κλιμάκωσής τους καθιστούν δόκιμο τον χαρακτηρισμό τους ως κρίσεις.
Αντιμετωπίζουμε λοιπόν δύο κρίσεις:
τη δημογραφική και τη στεγαστική. Δεν είναι άσχετες μεταξύ τους. Δεν εξελίσσονται παράλληλα. Τέμνονται. Και γι’ αυτό θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ενιαία οντότητα.Στην Ελλάδα ο αριθμός των γεννήσεων ετησίως μειώνεται με δραματικό ρυθμό. Από 107.545 γεννήσεις το 2005, πέσαμε στις 91.847 το 2015 και μόλις στις 66.532 το 2025 [ΕΛΣΤΑΤ]. Μείωση 38% σε μόλις 20 έτη. Μείωση 28% σε μόλις 10 έτη. Αυτό δεν είναι απλώς ένα πρόβλημα. Είναι κρίση.
Στην Αττική, όπου κατοικεί περίπου ο μισός πληθυσμός της χώρας, τα ενοίκια αυξήθηκαν μεσοσταθμικά κατά 38% τα τελευταία έξι χρόνια [Καθημερινή]. Την ίδια περίοδο οι τιμές πώλησης των κατοικιών αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 53,5% [Zougla]. Μεσοσταθμικά δίνουμε το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματός μας για να καλύψουμε τις στεγαστικές μας ανάγκες [Eurostat]. Στα φτωχότερα νοικοκυριά το ποσοστό αυτό ξεπερνά το 60%. Ούτε αυτό είναι απλώς ένα πρόβλημα. Είναι κρίση.
Πού τέμνονται αυτές οι δύο κρίσεις;
Οι νέοι στην Ελλάδα καθυστερούν να φύγουν από το σπίτι των γονιών τους περισσότερο από σχεδόν κάθε άλλη χώρα στην ΕΕ. Η μέση ηλικία αποχώρησης από το πατρικό σπίτι στην Ελλάδα είναι τα 30,7 έτη, ενώ στην ΕΕ είναι 26,2 έτη [Eurostat]. Και ενώ το φαινόμενο αυτό μάλλον επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, η ίδια η ΕΕ αναγνωρίζει ότι το υψηλό κόστος στέγασης παίζει καθοριστικό ρόλο.
Το 43% των νέων στην Ελλάδα είναι χαμηλόμισθοι [Eurostat], δηλαδή πληρώνονται με τον βασικό μισθό ή κοντά σε αυτόν. Επομένως, καλούνται να καλύψουν τις στεγαστικές και τις άλλες ανάγκες τους με περίπου 750 ευρώ καθαρά. Έτσι, ενώ στην ΕΕ λιγότερο από το 10% των νέων ηλικίας έως 29 ετών απαιτείται να δίνουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για τη στέγασή τους, στην Ελλάδα αυτό ξεπερνάει το 30% [Eurostat].
Συνεπώς, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι Ελληνίδες αποκτούν το πρώτο τους παιδί κατά μέσο όρο στα 31 έτη [Eurostat], το οποίο είναι σημαντικά πάνω από τον ήδη υψηλό ευρωπαϊκό μέσο όρο (29,8 έτη). Οι άνδρες σε ακόμη μεγαλύτερη μέση ηλικία.
Η καθυστερημένη έναρξη οικογένειας όμως δεν είναι χωρίς επιπτώσεις για το δημογραφικό πρόβλημα. Όσο μεγαλύτερη η ηλικία στο πρώτο παιδί, τόσο λιγότερα παιδιά αποκτά ένα ζευγάρι λόγω βιολογικών περιορισμών [Demographic Research].
Πέρα από την έναρξη της οικογένειας με το πρώτο παιδί, η στεγαστική κρίση υπεισέρχεται και στις αποφάσεις για την απόκτηση δεύτερου ή τρίτου παιδιού, η οποία συνδέεται με την ανάγκη για μεγαλύτερο διαμέρισμα. Η μέση τιμή για ένα τριάρι στην Αττική βρίσκεται στα 1.023 ευρώ [Οικονομικός Ταχυδρόμος], δηλαδή πάνω από ένα διάμεσο καθαρό μισθό.
Δεν υποστηρίζω ότι η στεγαστική κρίση είναι η μόνη μεταβλητή στη δημογραφική κρίση, η οποία είναι πολύπλοκη και πολυπαραγοντική. Πιστεύω όμως ότι αν η στεγαστική κρίση δεν υφεθεί, η δημογραφική κρίση θα συνεχίσει να επιδεινώνεται.
Η Πολιτεία δεν έχει καταφέρει να αντιμετωπίσει επαρκώς ούτε τη στεγαστική ούτε τη δημογραφική κρίση. Τα όποια μέτρα έχουν ληφθεί δεν έχουν κριθεί επαρκή. Ενώ κάποια έχουν οδηγήσει σε επιδείνωση της κατάστασης [Capital].
Τα αισιόδοξα νέα αυτή τη φορά έρχονται από την ΕΕ, η οποία φαίνεται ότι ετοιμάζει το ευρωπαϊκό σχέδιο προσιτής στέγης με βασικό στόχο την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών [Euronews]. Ίσως η Ελλάδα βρει εκεί τα εργαλεία για να σπάσει τον φαύλο κύκλο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου